Skip to content

assert bilan testlaş ​

Rasm: assert bilan testlaş

Nimalarni örganasiz

  • assert xabar bilan va xabarsiz qanday işlaydi
  • Arrange-act-assert andozasi asosida test funksiyalarini qanday yoziş
  • Qaytariladigan qiymatlar, istisnolar va float natijalarni qanday testlaş
  • Köp testlarni kiçik sikl bilan işga tuşiriş va obyektlarni xavfsiz testlaş
  • assert ni nima maqsadda heç qaçon işlatmaslik kerak

Nega bu muhim ​

Hozirgaça dasturlarni asosan işga tuşirib, natijasini öqib tekşirdingiz. Ellikta funksiyali dökon tizimida bu usul işlamaydi: bitta funksiyani özgartiriş sezdirmasdan yana uçtasini buzib qöyişi mumkin.

Test - kodingizni işga tuşirib, natijani siz uçun tekşiradigan kiçik kod bölagi; u buni ming marta bepul bajaradi. Testlar xatoni u paydo bölgandan bir neçta daqiqa keyin uşlaydi, bir neçta hafta ötib Samarqanddagi mijoz notöğri hisob olganida emas. Ular kodni qörqmasdan qayta yozişga ham imkon beradi: barça testlar hamon ötsa, heç narsani buzmagansiz.

assert operatori ​

assert bilan Qaytariladigan qiymatlar darsida tezkor tekşiruv sifatida tanişgansiz. Endi u vositaga aylanadi. assert şart qabul qiladi. Şart rost bölsa, heç narsa sodir bölmaydi. Yolğon bölsa, Python AssertionError bilan töxtaydi.

python
def delivery_fee(order_total):
    if order_total >= 200000:
        return 0
    return 15000

assert delivery_fee(250000) == 0
assert delivery_fee(50000) == 15000
print("Barça tekşiruvlar ötdi")
text
Barça tekşiruvlar ötdi

Jimlik muvaffaqiyat degani: kutilgan javoblar kodning özida saqlanadi, şuning uçun ularni eslab yuriş şart emas. Endi kimdir >= ni > ga özgartirdi deylik. Xato paytida haqiqiy natija körinişi uçun vergul qöyib, xabar qöşing:

py
def delivery_fee(order_total):
    if order_total > 200000:     # >= belgisi > ga özgartirildi
        return 0
    return 15000

result = delivery_fee(200000)
assert result == 0, f"0 kutilgandi, {result} çiqdi"
text
Traceback (most recent call last):
  File "shop.py", line 7, in <module>
    assert result == 0, f"0 kutilgandi, {result} çiqdi"
           ^^^^^^^^^^^
AssertionError: 0 kutilgandi, 15000 çiqdi

Traceback aynan qaysi tekşiruv ekanini körsatadi, xabar esa nima notöğri ketganini aytadi: roppa-rosa 200,000 sömlik buyurtma yetkazib beriş bepul bölişi kerak edi, lekin unday emas.

Test funksiyalarini yoziş ​

Tarqoq assert qatorlarini tartibga soliş qiyin. Odatda tekşiruvlar test funksiyalariga joylanadi. Kelişuvga köra ularning nomi test_ bilan boşlanadi va bitta xatti-harakatni tasvirlaydi. Testlarning köpçiligi uç qadamdan iborat:

  1. Arrange (tayyorlaş): kiriş maʼlumotlarini tayyorlang.
  2. Act (bajariş): testlanayotgan kodni çaqiring.
  3. Assert (tekşiriş): natijani tekşiring.
python
def average_grade(grades):
    return sum(grades) / len(grades)

def test_average_of_three_grades():
    grades = [80, 90, 100]            # tayyorlaş
    result = average_grade(grades)    # bajariş
    assert result == 90               # tekşiriş

test_average_of_three_grades()
print("Barça testlar ötdi")
text
Barça testlar ötdi

Test funksiyasi argument qabul qilmaydi. U yo jimgina tugaydi (ötdi), yo xato çaqiradi (yiqildi). Yaxşi nom nima buzilganini aytib beradi.

Siz faqat funksiya qaytaradigan narsani testlay olasiz. Natijani çop etadigan funksiya testga soliştirişga heç narsa qoldirmaydi. Bu Qaytariladigan qiymatlar darsidagi odatning yana bir sababi: funksiyalar hisoblab qaytaradi, taşqi kod esa çop etadi.

Xato çaqirilganini testlaş ​

Baʼzan töğri xatti-harakatning özi istisno böladi. -3 yoş ValueError çaqirişi kerak. Buni testlaş uçun funksiyani try içida çaqiring va xato çiqmasa, testni yiqiting:

python
def parse_age(text):
    age = int(text)
    if age < 0 or age > 150:
        raise ValueError(f"haqiqatga yaqin bölmagan yoş: {age}")
    return age

def test_parse_age_valid():
    assert parse_age("25") == 25

def test_parse_age_negative_raises():
    try:
        parse_age("-3")
    except ValueError as error:
        assert "haqiqatga yaqin bölmagan" in str(error)
    else:
        assert False, "manfiy yoş uçun ValueError kutilgandi"

test_parse_age_valid()
test_parse_age_negative_raises()
print("Barça testlar ötdi")
text
Barça testlar ötdi

else bloki faqat istisno bölmaganda işlaydi, yaʼni funksiya noroziligini bildirişni unutgan böladi, şuning uçun assert False, "..." ataylab yiqiladi. pytest bilan testlaş darsida buni bir qatorda qiliş usuli körsatiladi.

Float sonlarni math.isclose bilan taqqoslaş ​

Float sonlar ikkilik tizimda saqlanadi, şuning uçun 0.1 + 0.2 natijasi 0.30000000000000004 böladi va heç narsa notöğri bölmasa ham assert 0.1 + 0.2 == 0.3 yiqiladi. Uning örniga assert math.isclose(0.1 + 0.2, 0.3) yozing: math.isclose() juda kiçik farqqa ruxsat beradi. Pul uçun köp dasturlar bu muammodan float örniga butun sonlarni (söm yoki tiyin) saqlab qoçadi.

Kiçik test yurgizuvçi ​

Har bir testni qölda çaqiriş zerikarli, birinçi yiqiliş esa hamma narsani töxtatadi. Funksiyalar ham obyekt, şuning uçun ularni röyxatga joylab, sikl bilan aylanib çiqiş mumkin. Har bir funksiyada uning nomini saqlaydigan __name__ atributi bor.

python
def word_count(text):
    return len(text.split())

def test_simple_sentence():
    assert word_count("Toşkent katta şahar") == 3

def test_empty_text():
    assert word_count("") == 0

def test_hyphenated_word():
    result = word_count("bir-ikki")
    assert result == 2, f"2 kutilgandi, {result} çiqdi"

tests = [test_simple_sentence, test_empty_text, test_hyphenated_word]
passed = 0

for test in tests:
    try:
        test()
    except AssertionError as error:
        print(f"FAIL  {test.__name__}: {error}")
    else:
        print(f"PASS  {test.__name__}")
        passed += 1

print(f"{len(tests)} ta testdan {passed} tasi ötdi")
text
PASS  test_simple_sentence
PASS  test_empty_text
FAIL  test_hyphenated_word: 2 kutilgandi, 1 çiqdi
3 ta testdan 2 tasi ötdi

Yurgizuvçi har bir yiqilişni xabar qilib, davom etadi, şuning uçun bitta işga tuşiriş töliq manzarani beradi. ("bir-ikki" bitta sözmi yoki ikkitami? Test sizni qaror qilişga majbur qiladi.)

Haqiqiy testlaş vositalari şu siklning ança mukammal körinişlaridir. Standart kutubxonada ulardan ikkitasi bor: unittest va doctest. Bu darslikda esa siz bu yerda yozayotgan oddiy assert testlarini aynan şundayligiça işga tuşiradigan maşhur taşqi vosita pytest işlatiladi.

assert ning çegaralari ​

assert ning bitta muhim kamçiligi bor: Python uni öçirib qöyişi mumkin. -O (optimallaştiriş) bayroği bilan barça assert operatorlari taşlab ketiladi. Bu ikki qatorni check.py sifatida saqlang:

py
assert 2 + 2 == 5, "matematika buzilgan"
print("tugadi")
text
$ python check.py
Traceback (most recent call last):
  File "check.py", line 1, in <module>
    assert 2 + 2 == 5, "matematika buzilgan"
           ^^^^^^^^^^
AssertionError: matematika buzilgan

$ python -O check.py
tugadi

Şuning uçun assert ni testlarda işlating, lekin heç qaçon foydalanuvçi kiritgan yoki taşqi maʼlumotni tekşiriş uçun işlatmang. Ular uçun har doim işlaydigan if va raise ValueError(...) yozing.

Özingiz sinab köring ​

Barça testlar ötişi uçun is_valid_phone funksiyasini tuzating, keyin öz testingizni qöşing.

Köp uçraydigan xatolar ​

1. assert ni qavsga olib yoziş ​

py
price = 15000
assert(price == 20000, "notöğri narx")
print("ötdimi?")
text
prices.py:2: SyntaxWarning: assertion is always true, perhaps remove parentheses?
  assert(price == 20000, "notöğri narx")
ötdimi?

Böş bölmagan kortej har doim rost, şuning uçun tekşiruv heç qaçon yiqilmaydi. Tuzatiş: assert price == 20000, "notöğri narx".

2. Qaytariladigan qiymat örniga çop etilgan natijani testlaş ​

py
def greet(name):
    print(f"Salom, {name}!")

assert greet("Dilnoza") == "Salom, Dilnoza!"
text
Salom, Dilnoza!
AssertionError

Salomlaşuv çiqadi, şuning uçun funksiya töğridek körinadi, lekin greet satrni emas, None ni qaytaradi. Tuzatiş: funksiya matnni return qilsin, çop etiş esa taşqarida bajarilsin.

3. Bitta umumiy obyektdan foydalanadigan testlar ​

py
class Wallet:
    def __init__(self):
        self.balance = 0

    def deposit(self, amount):
        self.balance += amount

wallet = Wallet()   # barça testlar uçun umumiy bitta obyekt

def test_deposit():
    wallet.deposit(5000)
    assert wallet.balance == 5000, f"{wallet.balance} çiqdi"

test_deposit()
test_deposit()      # test yurgizuvçi qilganidek, yana işga tuşiramiz
text
AssertionError: 10000 çiqdi

Birinçi işga tuşiriş umumiy balansni özgartirdi, şuning uçun aynan şu test endi yiqiladi: umumiy obyektlar natijalarni testlar tartibiga boğliq qilib qöyadi. Tuzatiş: har bir test içida yangi obyekt yarating (tayyorlaş), keyin bajaring va tekşiring.

Maşqlar ​

1. Harorat özgartiruvçini testlaş ​

celsius * 9 / 5 + 32 ni qaytaradigan to_fahrenheit(celsius) funksiyasini yozing. 0 dan 32, 100 dan 212 va -40 dan -40 çiqişini tekşiradigan test funksiyasini yozing. Uni çaqiring va "Barça testlar ötdi" ni çiqaring.

Yeçim
python
def to_fahrenheit(celsius):
    return celsius * 9 / 5 + 32

def test_to_fahrenheit():
    assert to_fahrenheit(0) == 32
    assert to_fahrenheit(100) == 212
    assert to_fahrenheit(-40) == -40

test_to_fahrenheit()
print("Barça testlar ötdi")
text
Barça testlar ötdi

2. Foydali xabarli assert ​

Quyidagi funksiyada xato bor. Assert xabari haqiqiy natijani körsatadigan test yozing, xabar yordamida xatoni toping va tuzating.

py
def initials(full_name):
    parts = full_name.split()
    return parts[0][0] + parts[1][1]
Yeçim
python
def initials(full_name):
    parts = full_name.split()
    return parts[0][0] + parts[1][0]

def test_initials():
    result = initials("Farrux Nazarov")
    assert result == "FN", f"'FN' kutilgandi, {result!r} çiqdi"

test_initials()
print("Barça testlar ötdi")
text
Barça testlar ötdi

Xato bilan xabar 'FN' kutilgandi, 'Fa' çiqdi deydi va bu töğridan-töğri notöğri parts[1][1] indeksiga işora qiladi.

3. Istisnoni testlaş ​

Har bir kişining ulişini qaytaradigan va people 1 dan kiçik bölsa ValueError çaqiradigan split_bill(total, people) funksiyasini yozing. Ikkita test yozing: biri oddiy bölişuv uçun (90000 ni 3 kişiga bölsak, 30000), ikkinçisi people=0 ValueError çaqirişini tekşiradi.

Yeçim
python
def split_bill(total, people):
    if people < 1:
        raise ValueError("kişilar soni kamida 1 bölişi kerak")
    return total / people

def test_split_bill_normal():
    assert split_bill(90000, 3) == 30000

def test_split_bill_zero_people_raises():
    try:
        split_bill(90000, 0)
    except ValueError:
        pass
    else:
        assert False, "ValueError kutilgandi"

test_split_bill_normal()
test_split_bill_zero_people_raises()
print("Barça testlar ötdi")
text
Barça testlar ötdi

Tekşiruv bölmasa, people=0 kamroq foydali ZeroDivisionError ni çaqirgan bölardi.

4. Xarid savati klassini testlaş ​

add(name, price) va total() metodlariga ega Cart klassini yozing. Ikkita test yozing: yangi savatning jami summasi 0 va bir xil mahsulotni ikki marta qöşsangiz, u ikki marta hisoblanadi. Ularni sikl bilan işga tuşiring.

Yeçim
python
class Cart:
    def __init__(self):
        self.items = []

    def add(self, name, price):
        self.items.append((name, price))

    def total(self):
        return sum(price for name, price in self.items)

def test_new_cart_is_empty():
    assert Cart().total() == 0

def test_same_item_twice():
    cart = Cart()
    cart.add("non", 5000)
    cart.add("non", 5000)
    assert cart.total() == 10000

tests = [test_new_cart_is_empty, test_same_item_twice]
for test in tests:
    test()
    print(f"PASS  {test.__name__}")
text
PASS  test_new_cart_is_empty
PASS  test_same_item_twice

5. Yaxşiroq test yurgizuvçi ​

Kiçik test yurgizuvçini boşqa istisnolarni ham uşlab, ularni istisno turi nomi bilan ERROR deb xabar qiladigan qilib kengaytiring. Uni uçta testda sinang (biri ötadi, biri assert da yiqiladi, biri ZeroDivisionError bilan qulaydi) va 1 passed, 1 failed, 1 errors kabi xulosani çiqaring.

Yeçim
python
def test_passes():
    assert len("Buxoro") == 6

def test_fails():
    assert "Samarqand".startswith("T"), "şahar T bilan boşlanişi kerak"

def test_crashes():
    prices = []
    average = sum(prices) / len(prices)
    assert average == 0

tests = [test_passes, test_fails, test_crashes]
passed = failed = errors = 0

for test in tests:
    try:
        test()
    except AssertionError as error:
        print(f"FAIL   {test.__name__}: {error}")
        failed += 1
    except Exception as error:
        print(f"ERROR  {test.__name__}: {type(error).__name__}: {error}")
        errors += 1
    else:
        print(f"PASS   {test.__name__}")
        passed += 1

print(f"{passed} passed, {failed} failed, {errors} errors")
text
PASS   test_passes
FAIL   test_fails: şahar T bilan boşlanişi kerak
ERROR  test_crashes: ZeroDivisionError: division by zero
1 passed, 1 failed, 1 errors

AssertionError ham Exception hisoblanadi, şuning uçun uning except bloki birinçi turişi kerak.

Xulosa ​

  • assert şart, xabar şart rost bölsa heç narsa qilmaydi, yolğon bölsa AssertionError çaqiradi.
  • Tekşiruvlarni tayyorlaş, bajariş, tekşiriş tartibiga amal qiladigan test_... funksiyalariga joylang: har bir testda bitta xatti-harakat, va qaytarilgan qiymatlarni testlang.
  • Istisnolarni try / except / else bilan testlang, float sonlarni math.isclose bilan taqqoslang.
  • Test funksiyalari böylab sikl ularning hammasini işga tuşirib, har bir yiqilişni xabar qiladi. Har bir testga öz yangi obyektini bering.
  • python -O assert ni olib taşlaydi, şuning uçun uni heç qaçon foydalanuvçi kiritgan maʼlumotni tekşiriş uçun işlatmang.

Qöşimça manbalar ​