F-satrlar

Nimalarni örganasiz
- Qiymatlarni matn içiga
f"...{value}..."bilan qanday qöyiş {}içida ifodalar va metod çaqiriqlaridan qanday foydalaniş- Sonlarni qanday formatlaş: verguldan keyingi xonalar, minglik ajratgiçlar, foizlar va töldiriş
- Matnni ustunlarda qanday tekislaş
- Xatolarni tuzatiş uçun
{value=}va!rqisqa yozuvlari
Nega bu muhim
Dasturlar doimo maʼlumotlardan matn yasaydi: "Salom, Aziza!", "Jami: 125,000.00 söm", "Jarayon: 75%". Bölaklarni + va str() bilan birlaştiriş tezda çalkaş böladi. F-satrlar (formatlangan satr literallari) buni qilişning zamonaviy va öqiş oson usuli. Hozirgi deyarli barça Python kodlarida aynan ularni körasiz.
Asoslar
Oçuvçi qöştirnoqdan oldin f harfini qöying, keyin istalgan qiymatni jingalak qavslar {} içiga yozing:
name = "Aziza"
age = 20
print(f"Mening ismim {name}, men {age} yoşdaman.")Mening ismim Aziza, men 20 yoşdaman.Boşqa usullar bilan soliştiring:
name = "Aziza"
age = 20
print("Mening ismim " + name + ", men " + str(age) + " yoşdaman.") # birlaştiriş
print("Mening ismim", name + ", men", age, "yoşdaman.") # print argumentlari
print(f"Mening ismim {name}, men {age} yoşdaman.") # f-satrF-satr xuddi tayyor gapning özidek öqiladi. str() ham, böş joylar haqida qayğuriş ham kerak emas.
f ni unutmang
f bölmasa, qavslar oddiy belgilar böladi: "Salom, {name}" Salom, {name} ni çiqaradi.
Qavslar içidagi ifodalar
Qavslar içida faqat özgaruvçi nomi emas, istalgan ifoda (expression), yaʼni qiymat hosil qiladigan har qanday narsa bölişi mumkin:
price = 12500
quantity = 3
name = "dilnoza"
print(f"Jami: {price * quantity}")
print(f"Salom, {name.title()}!")
print(f"Ismingizda {len(name)} ta harf bor.")Jami: 37500
Salom, Dilnoza!
Ismingizda 7 ta harf bor.Ifodalarni qisqa tuting. Agar hisob-kitob murakkab bölsa, avval uni özgaruvçiga saqlang va f-satrga şu özgaruvçini qöying.
Qavslar içidagi qöştirnoqlar
F-satr içida satr argumentli metodni çaqirsangiz, içkarida boşqa turdagi qöştirnoqdan foydalaning:
city = "Samarqand"
print(f"{city.replace('a', 'A')}")SAmArqAndPython 3.12 va undan yangi versiyalar içkarida xuddi şu qöştirnoqni ham işlatişga ruxsat beradi, lekin boşqa turdagisi har qanday versiyada işlaydi va öqiş ham osonroq.
Sonlarni formatlaş
Qiymatdan keyin ikki nuqta : va u qanday körsatilişini boşqaradigan format spetsifikatsiyasini qöşing:
{value:format_spec}Verguldan keyingi xonalar: .2f
pi = 3.14159265
price = 7.5
print(f"{pi:.2f}")
print(f"{pi:.4f}")
print(f"{price:.2f}")3.14
3.1416
7.50.2f "nuqtadan keyin 2 ta raqamli float" degani. U özgaruvçini özgartirmasdan, faqat körsatiş uçun yumaloqlaydi. Bu önlik sonlardagi mayda noaniqliklarni ham yaşiradi:
total = 0.1 + 0.2
print(f"{total:.2f}")0.30Minglik ajratgiçlar: , yoki _
population = 37543000
salary = 8250000.5
print(f"{population:,}")
print(f"{salary:,.2f}")
print(f"{population:_}")37,543,000
8,250,000.50
37_543_000Agar Özbekistonda va Yevropaning köp qismida odatiy bölgan böş joyli ajratgiç kerak bölsa, , bilan formatlab, keyin almaştiring: f"{population:,}".replace(",", " ") 37 543 000 ni beradi.
Foizlar: %
% sonni 100 ga köpaytiradi va foiz belgisini qöşadi. f kabi u ham aniqlik berilmasa verguldan keyin 6 xona körsatadi, şuning uçun {0.756:%} 75.600000% beradi. .1% yoki .0% kabi aniqlik qöşing:
done = 0.756
print(f"Jarayon: {done:.1%}")
print(f"Jarayon: {done:.0%}")Jarayon: 75.6%
Jarayon: 76%Boşidagi nollar: 05d yoki 02d
order = 42
hour, minute = 9, 5
print(f"Buyurtma #{order:05d}")
print(f"Vaqt: {hour:02d}:{minute:02d}")Buyurtma #00042
Vaqt: 09:05d butun son (decimal integer) degani, 05 esa "kamida 5 ta belgi kenglikda, nollar bilan töldirilgan" degani.
Tekislaş va kenglik
Joy ajratiş uçun kenglik, uning içida tekislaş uçun esa yönalişni bering:
| Spetsifikatsiya | Maʼnosi |
|---|---|
<10 | 10 ta belgi içida çapga tekislaş |
>10 | 10 ta belgi içida öngga tekislaş |
^10 | 10 ta belgi içida örtaga joylaş |
*^10 | örtaga joylaş, böş joyni * bilan töldiriş |
print(f"|{'çoy':<10}|")
print(f"|{'çoy':>10}|")
print(f"|{'çoy':^10}|")
print(f"|{'çoy':*^10}|")|çoy |
| çoy|
| çoy |
|***çoy****|Kenglik va son formatlari birga işlatiladi. Avval kenglik, keyin aniqlik yoziladi:
item1, price1 = "Kök çoy", 3500
item2, price2 = "Somsa", 12000
item3, price3 = "Limonad", 9500.5
print(f"{'Mahsulot':<12}{'Narx':>12}")
print("-" * 24)
print(f"{item1:<12}{price1:>12,.2f}")
print(f"{item2:<12}{price2:>12,.2f}")
print(f"{item3:<12}{price3:>12,.2f}")Mahsulot Narx
------------------------
Kök çoy 3,500.00
Somsa 12,000.00
Limonad 9,500.50Standart holatda sonlar öngga, matn esa çapga tekislanadi, lekin buni aniq yozsangiz, jadval doim siz kutgandek körinadi.
= bilan xatolarni tuzatiş
Ifodadan keyin = qöşsangiz, ifodaning özi ham, qiymati ham çiqariladi. Bu kodingizda nima bölayotganini tekşiriş uçun juda qulay:
width = 4
height = 2.5
print(f"{width=}")
print(f"{width * height=}")
print(f"{height = :.2f}")width=4
width * height=10.0
height = 2.50Yaşirin böş joylarni köriş: !r
Qiymatni Python uni kodda yozganidek - satrlarni qöştirnoq içida - körsatiş uçun !r qöşing. Ortiqça böş joylarni payqaş osonlaşadi. = şakli buni satrlar uçun avtomatik qiladi:
raw = " Aziza "
print(f"Ism: {raw}.")
print(f"Ism: {raw!r}")
print(f"{raw=}")Ism: Aziza .
Ism: ' Aziza '
raw=' Aziza 'Oddiy qavs belgilari
Haqiqiy { yoki } belgisini körsatiş uçun uni ikki marta yozing:
name = "töplam"
print(f"{name} şunday körinadi: {{1, 2, 3}}")töplam şunday körinadi: {1, 2, 3}Uçratadigan eski usullar
Qöllanmalar, Stack Overflow javoblari va eski kodda köpinça formatlaşning ikkita oldingi usuli uçraydi. Ularni öqing, lekin f-satr yozing.
name = "Aziza"
price = 12.5
print("Salom, {}! Jami: {:.2f}".format(name, price)) # str.format()
print("Salom, %s! Jami: %.2f" % (name, price)) # % formatlaşSalom, Aziza! Jami: 12.50
Salom, Aziza! Jami: 12.50.format() dagi {:.2f} yuqorida örgangan format spetsifikatsiyalarining özini işlatadi. % formatlaşda %s satrni, %.2f esa 2 xonali float ni bildiradi.
Özingiz sinab köring
Qiymatlarni va format spetsifikatsiyalarini özgartiring. :.0f, :>15, yoki :.1% ni sinab köring.
Köp uçraydigan xatolar
1. f yetişmasligi
name = "Bekzod"
print("Salom, {name}!")Salom, {name}!Tuzatiş: f"Salom, {name}!".
2. Notöğri turga format spetsifikatsiyasi
code = "42"
print(f"{code:.2f}")ValueError: Unknown format code 'f' for object of type 'str'Xabar "str turidagi obyekt uçun nomaʼlum format kodi f" deydi. .2f faqat sonlar bilan işlaydi, "42" esa satr. Tuzatiş: avval float(code) bilan özgartiring. Buni keyingi darsda örganasiz.
3. Ikki nuqtadan oldin böş joy
price = 5
print(f"{price :.2f}") # işlaydi, lekin öqiş qiyinU işlaydi, lekin kelişuvga köra böş joylarsiz {price:.2f} deb yoziladi. Yagona istisno - = bilan xatolarni tuzatiş şakli, unda böş joylar ataylab natijada saqlanadi.
4. Juda erta formatlaş
price = 12.5
total = f"{price:.2f}"
print(total * 2)12.5012.50f"{price:.2f}" matn hosil qiladi, şuning uçun * 2 sonni ikkilantiriş örniga satrni takrorlaydi. Tuzatiş: hisob-kitoblar uçun sonlarni son holida saqlang (total = price * 2) va faqat çiqarayotganda formatlang: print(f"{total:.2f}").
Maşqlar
1. Tanişuv
name = "Kamola", city = "Namangan" va year = 2003 bilan bitta f-satr yordamida Namanganlik Kamola 2003-yilda tuğilgan. ni çiqaring.
Yeçim
name = "Kamola"
city = "Namangan"
year = 2003
print(f"{city}lik {name} {year}-yilda tuğilgan.")2. Ikki xona
87, 92 va 78 ning örtaça qiymatini aynan ikki xonali qilib çiqaring: Örtaça: 85.67.
Yeçim
average = (87 + 92 + 78) / 3
print(f"Örtaça: {average:.2f}")3. Katta sonlar
Kompaniya 1234567890.456 söm daromad qildi. Uni uç xil usulda çiqaring:
- vergulli ajratgiçlar va 2 xona bilan,
- böş joyli ajratgiçlar bilan va önlik qismsiz,
- millionlarda, 1 xona bilan, masalan,
1234.6 mln.
Yeçim
revenue = 1234567890.456
print(f"{revenue:,.2f}")
print(f"{revenue:,.0f}".replace(",", " "))
print(f"{revenue / 1_000_000:.1f} mln")1,234,567,890.46
1 234 567 890
1234.6 mln4. Jarayon çiziği
done = 7 va total = 20 berilgan. Eni 20 ta belgi bölgan jarayon çiziğini çiqaring: bajarilgan qism #, qolgan qism . bilan, keyin esa foiz:
[#######.............] 35%Yeçim
done = 7
total = 20
bar = "#" * done + "." * (total - done)
print(f"[{bar}] {done / total:.0%}")5. Çek
Bu çekni f-satrlar yordamida har bir narx öng tomonda tekis turadigan qilib çiqaring. Oraliq jamini, 12% QQS ni va umumiy summani mahsulotlar narxidan hisoblang.
==============================
Palov x2 90,000.00
Kök çoy x3 10,500.00
Non x4 16,000.00
------------------------------
Oraliq jami 116,500.00
QQS 12% 13,980.00
JAMI 130,480.00
==============================Yeçim
plov = 2 * 45000
tea = 3 * 3500
non = 4 * 4000
subtotal = plov + tea + non
vat = subtotal * 0.12
total = subtotal + vat
width = 30
print("=" * width)
print(f"{'Palov x2':<16}{plov:>14,.2f}")
print(f"{'Kök çoy x3':<16}{tea:>14,.2f}")
print(f"{'Non x4':<16}{non:>14,.2f}")
print("-" * width)
print(f"{'Oraliq jami':<16}{subtotal:>14,.2f}")
print(f"{'QQS 12%':<16}{vat:>14,.2f}")
print(f"{'JAMI':<16}{total:>14,.2f}")
print("=" * width)Nomlar ustuni 16 ta belgi, narx ustuni esa 14 ta belgi, şuning uçun har bir qator aynan 30 ta belgidan iborat va ramkaga mos keladi.
Xulosa
- Qiymatlarni matnga qöyiş uçun
f"...{expression}..."deb yozing.fni unutmang. {}içiga qiymat hosil qiladigan har qanday narsa yoziladi: özgaruvçilar, matematik amallar yoki metod çaqiriqlari.{x:.2f}verguldan keyingi xonalarni belgilaydi,{x:,}minglik ajratgiçlarni qöşadi,{x:.1%}esa foizni körsatadi.{x:05d}nollar bilan töldiradi. Kenglik bilan birga<,>va^matnni ustunlarda tekislaydi.{x=}ifodani va uning qiymatini çiqaradi,{x!r}qöştirnoq va yaşirin böş joylarni körsatadi,{{ }}esa oddiy qavs belgilarini çiqaradi.- Körsatiş uçun formatlang, hisob-kitoblar uçun esa sonlarni son holida saqlang.