Kod yozilganidan köra ança köp öqiladi: jamoadoşlaringiz, internetda savollaringizga javob beradigan odamlar va uç haftadan keyingi özingiz tomonidan. Python dizaynida öqiliş osonligi birinçi örinda turadi (Zen of Python dagi "Readability counts." ni eslang). Izohlar va bir xil uslub - öz kodingizni öqiş oson holda saqlaş usuli.
Yangi boşlovçilar köpinça kodni takrorlaydigan izohlar yozadi. Ular foyda bermaydi, çunki kodning özi nima bölayotganini aytib turibdi.
python
# Yomon: kodni takrorlaydigan şovqincount = 0 # count ni 0 ga teng qilamizcount = count + 1 # count ga 1 qöşamiz
Foydali izohlar kod nega aynan şunday ekanini tuşuntiradi yoki kod körsata olmaydigan kontekst beradi:
python
# Yaxşi: nega ekanini tuşuntiradiseconds = 90timeout = seconds + 5 # serverlar bir neçta soniya keçikişi mumkin; zaxira qoldiramiz# Yaxşi: kod körsata olmaydigan kontekst beraditax_rate = 0.12 # Özbekiston QQS, 12% (har yili tekşiring)
Bir neçta amaliy qoida:
Avval tuşunarli kod. Agar çalkaş nomni tuşuntiriş uçun izoh kerak bölsa, uning örniga nomni özgartiring: izohli d = 7 dan days_until_deadline = 7 yaxşiroq.
Qarorlar, ogohlantirişlar va ölçov birliklarini tuşuntiring. Masalan: "santimetrda", "saqlaşdan oldin bajarilişi kerak", "bu röyxat saralangan".
Izohlarni dolzarb holda saqlang. Notöğri izoh izohsizlikdan ham yomonroq.
Töliq qatorli izohlar uçun boş harf bilan boşlanadigan töliq gaplar yozing.
Baʼzan fayl boşida yoki funksiya içida uçtalik qöştirnoqdagi matnni körasiz:
python
"""Çek çiqaruvçi: oddiy dökon çekini çiqaradi."""print("Çek")
Bu docstring - modul, funksiya yoki klassni hujjatlaştiradigan satr. # izohlardan farqli ravişda, Python docstring larni saqlab qoladi, şuning uçun vositalar (va help()) ularni körsata oladi. Ularni Funksiyalar bölimida töğri yozişni örganasiz.
PEP 8 - Python kodi uçun rasmiy uslub qöllanmasi. (PEP - Python Enhancement Proposal, yaʼni Python uçun dizayn hujjati.) Deyarli barça Python loyihalari unga amal qiladi, şuning uçun unga amal qilsangiz, kodingiz har qanday Python dasturçisiga taniş körinadi.
Uni töliq yodlaş şart emas. Hozir eng muhim bölgan qoidalar mana bular.
Python kodni bloklarga guruhlaş uçun çekiniş (indentation) dan, yaʼni qator boşidagi böş joylardan foydalanadi. Har bir daraja uçun 4 ta böş joy işlating, heç qaçon tabulyatsiya emas:
python
temperature = 31if temperature > 30: print("Havo issiq.") print("Suv içing.")print("Kuningiz yaxşi ötsin.")
Çekinişli ikki qator if ga tegişli. Oxirgi qator esa unga tegişli emas. if ni Şart operatorlari bölimida töliq örganasiz. Hozirça şunga eʼtibor bering: Pythonda çekiniş şunçaki uslub emas, u kodning maʼnosini özgartiradi. Notöğri çekiniş xatolarga olib keladi (pastdagi Köp uçraydigan xatolar ga qarang).
Kod muharrirlari .py faylda Tab ni bosganingizda 4 ta böş joy qöyadi.
Keyinroq böş joylarni avtomatik tuzatadigan formatter va uslub muammolarini körsatadigan linter örnatişingiz mumkin. Hozirça esa bu bir neçta qoidaga qölda amal qiliş yaxşi odatlarni şakllantiradi.
Bu dastur işlaydi, lekin uni öqiş qiyin. Özgaruvçilar nomini özgartiring, böş joylarni tuzating va bitta foydali izoh qöşing. Dastur avvalgidek natija çiqarayotganiga işonç hosil qiling.
TabError: inconsistent use of tabs and spaces in indentation
Qatorlar tekis körinadi, lekin baʼzilarida tabulyatsiya belgisi, baʼzilarida böş joylar işlatilgan. Tuzatiş: muharriringizni böş joy qöyadigan qilib sozlang (VS Code Python uçun buni standart holatda qiladi). VS Code da Command Palette dan Convert Indentation to Spaces ni işga tuşiring.
Kod 20% deydi, izoh esa 10% deydi. Qaysi biri töğri? Tuzatiş: kodni özgartirganda izohlarni ham yangilang yoki kod özi aniq körsatib turgan izohlarni olib taşlang.
Bu dasturni şu darsdagi hamma narsaga moslab qayta yozing: maʼnoli nomlar, PEP 8 böş joylari, bölimlar orasida böş qatorlar va nega ekanini tuşuntiradigan bir-ikkita izoh. U avvalgidek natija çiqarişi kerak.
python
W=5.5H=3r=W*Hpc=r*85000 #print ("Xona narxi:",pc)
Yeçim
python
# Xona ölçamlari metrdawidth = 5.5height = 3area = width * height# Pol qoplamasining bir kvadrat metr narxi, sömda (yetkazib beruvçi taklifi)PRICE_PER_SQUARE_METER = 85000cost = area * PRICE_PER_SQUARE_METERprint("Xona narxi:", cost)
Nomlar har bir qiymat nimani anglatişini aytadi, özgarmas narx esa UPPER_CASE dagi konstanta.
Izohlar kod körsata olmaydigan ölçov birliklarini va narx qayerdan olinganini aytadi.
Böş # izohi olib taşlandi, =, * atrofidagi va verguldan keyingi böş joylar tuzatildi.
Izohlar va kod uslubi
Nimalarni örganasiz
#bilan izohlarni qanday yoziş va Python ular bilan nima qiladiNega bu muhim
Kod yozilganidan köra ança köp öqiladi: jamoadoşlaringiz, internetda savollaringizga javob beradigan odamlar va uç haftadan keyingi özingiz tomonidan. Python dizaynida öqiliş osonligi birinçi örinda turadi (Zen of Python dagi "Readability counts." ni eslang). Izohlar va bir xil uslub - öz kodingizni öqiş oson holda saqlaş usuli.
Izoh yoziş
Izoh (comment)
#bilan boşlanadi. Python#dan qator oxirigaça bölgan hamma narsani eʼtiborsiz qoldiradi:#dan oldin ikkita böş joy, undan keyin bitta böş joy qöying.Satr içidagi
#izoh emas, şunçaki belgi:Pythonda bir neçta qatorli izoh uçun maxsus sintaksis yöq. Bir neçta qator uçun har birini
#bilan boşlang:Yaxşi izohlar nega ekanini tuşuntiradi
Yangi boşlovçilar köpinça kodni takrorlaydigan izohlar yozadi. Ular foyda bermaydi, çunki kodning özi nima bölayotganini aytib turibdi.
Foydali izohlar kod nega aynan şunday ekanini tuşuntiradi yoki kod körsata olmaydigan kontekst beradi:
Bir neçta amaliy qoida:
d = 7dandays_until_deadline = 7yaxşiroq.Kodni izohga aylantiriş
Qator oldiga
#qöysangiz, u öçirilmasdan işdan çiqariladi. Bu sinab köriş uçun qulay:Aksariyat muharrirlarda Ctrl + / (macOS: ⌘ + /) tanlangan qatorlarni izohga aylantiradi yoki izohdan çiqaradi.
Tayyor dasturlarda izohga aylantirilgan katta kod bloklarini qoldirmang. Ular faylni çigallaştiradi va ular hali kerakmi-yöqmi, tuşunarsiz böladi.
Docstring larga qisqaça nazar
Baʼzan fayl boşida yoki funksiya içida uçtalik qöştirnoqdagi matnni körasiz:
Bu docstring - modul, funksiya yoki klassni hujjatlaştiradigan satr.
#izohlardan farqli ravişda, Python docstring larni saqlab qoladi, şuning uçun vositalar (vahelp()) ularni körsata oladi. Ularni Funksiyalar bölimida töğri yozişni örganasiz.PEP 8: Python uslub qöllanmasi
PEP 8 - Python kodi uçun rasmiy uslub qöllanmasi. (PEP - Python Enhancement Proposal, yaʼni Python uçun dizayn hujjati.) Deyarli barça Python loyihalari unga amal qiladi, şuning uçun unga amal qilsangiz, kodingiz har qanday Python dasturçisiga taniş körinadi.
Uni töliq yodlaş şart emas. Hozir eng muhim bölgan qoidalar mana bular.
Çekiniş: 4 ta böş joy
Python kodni bloklarga guruhlaş uçun çekiniş (indentation) dan, yaʼni qator boşidagi böş joylardan foydalanadi. Har bir daraja uçun 4 ta böş joy işlating, heç qaçon tabulyatsiya emas:
Çekinişli ikki qator
ifga tegişli. Oxirgi qator esa unga tegişli emas.ifni Şart operatorlari bölimida töliq örganasiz. Hozirça şunga eʼtibor bering: Pythonda çekiniş şunçaki uslub emas, u kodning maʼnosini özgartiradi. Notöğri çekiniş xatolarga olib keladi (pastdagi Köp uçraydigan xatolar ga qarang).Kod muharrirlari
.pyfaylda Tab ni bosganingizda 4 ta böş joy qöyadi.Nomlar:
snake_caselower_case_with_underscorestotal_price,user_name,print_receiptUPPER_CASEMAX_USERS,TAX_RATECapitalizedWordsShoppingCart,StudentQiymat nimani anglatişini aytadigan nomlarni tanlang:
Böş joylar
=va aksariyat operatorlar atrofiga bittadan böş joy qöying:total = price * 2.print("a", "b").print("salom"),print( "salom" )emas.=atrofiga böş joy qöymang:print("a", "b", sep="-").Qator uzunligi va böş qatorlar
Buni vositalar siz uçun bajaradi
Keyinroq böş joylarni avtomatik tuzatadigan formatter va uslub muammolarini körsatadigan linter örnatişingiz mumkin. Hozirça esa bu bir neçta qoidaga qölda amal qiliş yaxşi odatlarni şakllantiradi.
Özingiz sinab köring
Bu dastur işlaydi, lekin uni öqiş qiyin. Özgaruvçilar nomini özgartiring, böş joylarni tuzating va bitta foydali izoh qöşing. Dastur avvalgidek natija çiqarayotganiga işonç hosil qiling.
Köp uçraydigan xatolar
1. Kutilmagan çekiniş
Faqat blokka tegişli kodni, masalan,
iftanasini çekiniş bilan yozing. Tuzatiş: ortiqça böş joylarni olib taşlang.2. Çekiniş yetişmasligi
Tuzatiş:
iftanasini 4 ta böş joy bilan çekiniş qilib yozing.3. Tabulyatsiya va böş joylarni aralaştiriş
Qatorlar tekis körinadi, lekin baʼzilarida tabulyatsiya belgisi, baʼzilarida böş joylar işlatilgan. Tuzatiş: muharriringizni böş joy qöyadigan qilib sozlang (VS Code Python uçun buni standart holatda qiladi). VS Code da Command Palette dan Convert Indentation to Spaces ni işga tuşiring.
4. Yolğon gapiradigan izohlar
Kod 20% deydi, izoh esa 10% deydi. Qaysi biri töğri? Tuzatiş: kodni özgartirganda izohlarni ham yangilang yoki kod özi aniq körsatib turgan izohlarni olib taşlang.
Maşqlar
1. Tartibga keltiring ★︎★︎★︎
Bu kodni PEP 8 dagi böş joy qoidalariga moslab qayta yozing. Çiqaradigan natijasini özgartirmang.
Yeçim
2. Yaxşiroq nomlar ★︎★︎★︎
Bu özgaruvçilarga maʼnoli
snake_casenomlar bering:Yeçim
FlightPriceSomklass uslubida (CapitalizedWords) yozilgan. Özgaruvçilar esasnake_caseda yoziladi.3. Foydalimi yoki şovqinmi? ★︎★︎★︎
Har bir izoh foydali yoki şovqin ekanini aniqlang va nega ekanini tuşuntiring.
Yeçim
# tezlik: şovqin. Nomning özi buni aytib turibdi. Foydali variant ölçov birligini berardi:# km/soat.# kilometr: foydali. U kod körsata olmaydigan ölçov birligini beradi.# masofani tezlikka bölamiz: şovqin. U kodni takrorlaydi.# 30 daqiqalik dam oliş töxtaşini qöşamiz: foydali. U 0.5 nega qöşilayotganini tuşuntiradi.4. Xatoni izohlar yordamida toping ★︎★︎★︎
Bu dastur notöğri jami çiqaryapti. Muammoga qaysi qator sabab bölayotganini topiş uçun qatorlarni birma-bir izohga aylantiring, keyin uni tuzating.
Kutilgan natija:
Jami mevalar: 7.Yeçim
apples = 40ni izohga aylantirsangiz, dasturJami mevalar: 7ni çiqaradi. Bu qator töğri qiymatning ustidan yozib yuborgan, şuning uçun uni öçiring:Qatorlarni şunday vaqtinça öçirib turiş - oddiy, lekin samarali xatolarni tuzatiş usuli.
5. Uslubni tekşiriş ★︎★︎★︎
Bu dasturni şu darsdagi hamma narsaga moslab qayta yozing: maʼnoli nomlar, PEP 8 böş joylari, bölimlar orasida böş qatorlar va nega ekanini tuşuntiradigan bir-ikkita izoh. U avvalgidek natija çiqarişi kerak.
Yeçim
UPPER_CASEdagi konstanta.#izohi olib taşlandi,=,*atrofidagi va verguldan keyingi böş joylar tuzatildi.Xulosa
#izohni boşlaydi va Python qatorning qolgan qismini eʼtiborsiz qoldiradi.snake_casenomlar,=va operatorlar atrofida böş joylar, taxminan 79 belgilik qatorlar.IndentationErroryokiTabErrorga olib keladi.Qöşimça manbalar